AYŞE EMEL MESCİ İLE ALTMIŞ YILLIK ÇİLELİ YOLUN TİYATROSU Röportaj: Füsun Ataman, Mehmet Selim Özban, Neriman Uysal (Füsun Ataman) Türk tiyatrosunun önde gelen yönetmenlerinden biri olarak, yıllar içinde kendinize özgü bir sahne dili ve yaklaşım geliştirdiniz. Daha da önemlisi kendinize ait bir ekolün, bir metodun sahibisiniz. Bu birikimin en başına dönersek… Tiyatroya yönelişiniz nasıl başladı, sizi sahneye bağlayan ilk…
CEM İDİZ’LE SAHNENİN GÖRÜNMEYEN OMURGASI: “MÜZİK SAHNEDEKİ GÖRÜNMEYEN OYUNCUDUR” Röportaj: Füsun Ataman Müzik eğitiminiz ve bestecilik yolculuğunuz nasıl başladı? Bu süreçte sahne sanatlarıyla kurduğunuz ilişki nasıl şekillendi? 1959 yılında Ankara’da doğdum. Müziğe ilk adımımı ilkokul yıllarında attım. Okulda aldığım gitar dersleri ve udi, tamburi olan babaannemin bilinçli teşviki, bu ilgiyi kısa sürede bir yönelime dönüştürdü. İlkokulun ardından Ankara Devlet…
ERTELEDİKLERİMİZLE YÜZLEŞMEK: İNCİ TÜRKAY İLE LİSTE’Yİ KONUŞTUK Röportaj: Mehmet Selim Özban Tatbikat Sahnesi’nde Ayşegül Hardern’in rejisiyle minimalist bir dekorda hayat bulan Jennifer Tremblay’in “Liste” oyunu, sahnedeki tekil bir figür, sallanan sandalye ve kurumuş dallar üzerinden bir kadının modern hayata ve vicdanına dair tuttuğu o hiç bitmeyen listelerle olan içsel hesaplaşmasını somutlaştırıyor. Alkışların dindiği o eşikte İnci Türkay ile gerçekleştirdiğimiz…
SANATÇI: ÖZNE Mİ, ARAYÜZ MÜ? Dinçer Ateş (Genel Yayın Yönetmeni) Dijital çağ, yalnızca yeni araçlar sunmuyor; üretim süreçlerini, dolaşım biçimlerini hatta anlamın kendisini yeniden düzenliyor. Walter Benjamin’in “teknik yeniden üretim” üzerinden açtığı tartışma, başka bir eşiğe dayanmış görünüyor. Yalnızca eser çeşitlenmiyor; üretim, dolaşım ve alımlama aynı düzlemde gerçekleşiyor. Bu durumda sanatçı kimdir? Üreten mi, seçen mi, yönlendiren mi, yoksa akışın…
GÖRÜNÜRLÜK EŞİĞİNDE SANATÇI: ALGORİTMİK HABİTUSUN İNŞASI Ebru Melis Tumbul Dijitalleşme, sanatın üretim araçlarını çeşitlendirmekle sınırlı kalmamış; sanatçının konumunu, hareket alanını ve kimlik inşasını da yapısal düzeyde dönüştürmüştür. Günümüzde sanatçı, yalnızca estetik üretim yapan bir özne değil, aynı zamanda algoritmik olarak düzenlenmiş platform alanları içinde konumlanan ve dolaşıma girme koşulları veri temelli sistemler tarafından belirlenen bir aktör hâline gelmiştir. Bu dönüşüm,…
HİPERGERÇEK SAHNE -Simülasyon Rejimi Altında Sanatçı Kimliği, İdeoloji ve Estetik- Ali Öztürk Günümüzde sanatçı, üretim sürecinden başlayarak kendi imgesine kadar her aşamada yabancılaşmış bir sanatsal kimlik girdabına sürüklenmektedir. Yaşanan bu kriz, estetik bir değişimin ötesinde kökleri ekonomi-politiğe dayanan ontolojik bir kırılma olarak değerlendirilebilir. Bugün nesneleri tanımlayan kimlik, algoritmik dolaşımın bir “verisi” hâline gelmiştir. Jean Baudrillard’ın ifadesiyle, bugün yaşadığımız kırılma bir…
TİYATRODA SEYİRCİNİN PSİKOFİZYOLOJİK VERİ KAYNAĞINA DÖNÜŞÜMÜ VE SANATÇI SORUMLULUĞU Mehmet Özbek Yakın bir geçmişe kadar seyirci, performansı alımlayan, yorumlayan, eleştiren ve alkışlayan bir kitle olarak görülüyordu. Fakat günümüz koşullarında seyirci, artık ölçülebilir, haritalandırılabilir ve analiz edilebilir bir veri kaynağına dönüşmüş durumda. Yüz ifade kodlama (FACS), göz takip (eye-tracking) ve biyometrik ölçüm teknikleri sayesinde seyircinin performansın hangi anında neye tepki…
YAPAY ZEKÂ İLE SANATTA YARATICILIK VE YAZARLIK ÜZERİNE SÖYLEŞİ: EN GÜZEL BOYASI OLAN KİM? Kamil Sönmez Gemini Merhaba. Seninle bugün sahne sanatlarında yapay zekânın yeri üzerine bir söyleşi yapalım, ne dersin? Merhaba! Harika bir konu seçtin, kesinlikle varım. Sahne sanatlarını birkaç farklı boyutta ele alabiliriz: Yaratıcı Süreçte Asistanlık: YZ artık metin yazımından koreografiye kadar bir “oyun arkadaşı” gibi davranıyor. Örneğin,…
VAROLUŞU AYARLAMA ENSTİTÜSÜ: DİJİTAL KAOSTA TEATRAL DİRENİŞ Gürkan Korkmaz Var mıydık; belki, biraz… Edip Cansever Prolog Ne İçindeyiz Hakikatin Ne Dışında Algoritmanın Kişiler Editör Prof. Dr. Ahmet Hamdi Tanpınar Haydut: Tanpınar’ın Kedisi Sahne I (Karanlık. Uzaktan bir telefon sesi. Sanki odanın içinden değil de Zamandan geliyor.) Editör: Hocam merhaba. Rahatsız ediyorum ama makalenizle ilgili bir durum var. …
TEKNOFOBİK BİR OLGU OLARAK YAPAY ZEKÂ KORKUSUNUN OYUN YAZARLIĞIMIZDA TEZAHÜRÜ Füsun Ataman Bu yazı, 2024 yılında gerçekleştirdiğimiz bir akademik çalışma ışığında, Türk tiyatrosunda yeni yazarların 2000’li yıllarda ivmelenen teknolojik gelişmeleri tematik seçimlerine nasıl yansıttıklarına değinmek ve aslında bu tezahürün tarihsel bir arka plana yaslandığına dikkat çekmek amacıyla kaleme alındı. Yazarların, 2000’li yıllardan bu yana uygulama alanları genişleyen yapay zekâ kavramına…