ANKARA’DA BİR ÇEVRE TİYATROSU TEŞEBBÜSÜ MEYDAN SAHNESİ
VE MEYDAN SAHNESİ DERGİSİ
Deniz Depe
“İntihar etmeyeceksek içelim bari!” Bu cümle, şüphesiz Türk romanının en etkileyici giriş cümlelerinden biri. Müellifi de Türk romanının en büyük kalemlerinden Adalet Ağaoğlu… Bilhassa Dar Zamanlar Üçlemesi, Fikrimin İnce Gülü ve Romantik Bir Viyana Yazı romanlarıyla tanıdığımız yazarın pek bilinmeyen, geri planda kalmış bir tiyatro geçmişi de var oysa. Kendisi hem Türkiye’nin ilk çevre tiyatrolarından birinin kurucularından, hem de ilk kadın oyun yazarlarından biri.
Beş yıl önce kaybettiğimiz Adalet Ağaoğlu, 1929 Ankara doğumlu. Fransız Dili ve Edebiyatı mezunu, oyun yazarı ve oyuncu Güner Sümer’in kız kardeşi, dramaturg, çevirmen ve romancı. Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü, Sait Faik Hikâye Armağanı, Orhan Kemal Roman Armağanı, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü gibi birçok ödülün sahibi.
Yazarın sahneyle tanışıklığı ise ilk gençlik yıllarına, Ankara Halkevi’ndeki şiir matinelerine uzanıyor. Adalet Ağaoğlu, halkevi sahnesinde Yahya Kemal’i, Ahmet Hamdi Tanpınar’ı, Ahmet Muhip Dıranas’ı dinlediğini anlatmış Feridun Andaç’la söyleşisinde. Ardından tiyatro kurulmuş ve konservatuvarın ilk temsilleri, operaları sahnelenmiş yine burada. İlk oyununu ise üniversite son sınıfta yazıyor, 1949’da komşusu Sevim Uzgören ile birlikte. Daha ilk denemesinde başarıya ulaşır Adalet Ağaoğlu (o yıllarda Adalet Sümer); karşı komşusu Refik Ahmet Sevengil’e gösterdiği oyun, Devlet Tiyatrosu’na kabul edilir. 1953’te Küçük Tiyatro’da sahnelenen “Bir Piyes Yazalım” isimli bu oyun, yazarının hiç beklemediği bir ilgiyle karşılaşacaktır. Mezun olduktan sonra Ankara Radyosu’na giren Ağaoğlu, burada da radyo oyunları yazmaya başlar. Bir yandan imzasız olarak Ulus gazetesi ve Akis dergisinde tiyatro eleştirileri kaleme almaktadır. Yazılarının hedefinde Devlet Tiyatrosu vardır. Bu eleştirileri beklemediği kadar ciddiye alınınca sorumluluk hisseder ve on yılını tiyatro oyunları okumaya, kuramsal kitaplar karıştırmaya harcar; Paris’e gider, sadece tiyatro ile ilgilenir.
(…)
devamı için ABONE OL