ELLİNCİ YILINDA AÇOK’UN KELOĞLAN’I
Cemal Ünlü
Ümit Denizer’in anısına
O günlerde tiyatro yapma isteği uyandıran, yüreklendirici bir ortam vardı. Günün tiyatro yapma heves ve heyecanıyla 1974 yılı yazında, Salacak Çay Bahçesi’nde tahta bir masanın etrafında buluşmuştuk. Anlatacağımız amatör çaba olarak başlayıp çevresinden bulduğu destekle faaliyetlerine repertuvar tiyatrosu olarak devam eden Anadolu Çocuk Oyunları Kolu’nun hikâyesidir. Benzer koşullar günümüzde var mıdır, aynı hevesleri duyacak olanlara desteğini esirgemeyecek kimseler bulunur mu bilinmez. Bu yazı, bir parça da, çıkacak yeni heveslilere kılavuzluk etmesi amacıyla kaleme alınmıştır.
Kısaca AÇOK olarak bilinen bu topluluğun gelişiminde; Üsküdar Halkevi, LCC Tiyatro Okulu, Bakırköy Halkevleri Deneme Tiyatrosu, Gurup Oyuncuları deneyim ve birikimleri yatar. Ümit Denizer, Turgut Denizer’le birlikte giderek çeşitlilik kazanmakta olan canlı tiyatro ortamında bir topluluk kurmak fikri kabul görmeye başlamış ve gelip ilk oyun arayışına dayanmıştı. Politik sakıncasından dolayı yasaklanmış, az sahnelenmiş Eşeğin Gölgesi oyununu düşünür olmuştuk. LCC öğrencileri olarak her salı Haldun Taner’in Edebiyat Fakültesi’nde verdiği “Politik Tiyatro ve Geleneksel Türk Tiyatrosu” derslerine katılmıştık. Hoca’ya amacımızı anlatmak fırsatı bulduk. Dinledikten sonra Haldun Hoca özetle: “Yıllar önce Zeki, Metin, Ahmet tıpkı sizin gibi geldiklerinde onlara ‘Kabare tiyatrosu yapın.’ demiştim. Devekuşu Kabare böyle doğdu, size de çocuk tiyatrosu yapmanızı öneririm.” dedi. Öneri aklımıza yatmış, oyun aramaya başlamıştık. Kendimiz yazacaktık, Oscar Wilde’ın Mutlu Prens öyküsünü Ümit ele aldı, yazımı üstlendi. Bu arada yakın çevremizden oyuncu grubunu oluşturmuştuk, oyuncular arasında öğrenciler ve çalışanlar da vardı. Oyunu Turgut Denizer yönetecekti. Provalar çoğunlukla hafta sonları ve akşamları yapılıyordu. Şeker çuvallarını Victoria boyada kaynatıp kostüm dikmeye, borulardan ve ilaç tüplerinden spotlar yapmaya girişildi. 27 Aralık 1974 günü, Üsküdar İhsaniye’de III. Selim İlkokulu’nun sahnesinde AÇOK temsilleri Mutluluklar Ülkesi oyunuyla başladı. Haldun Taner, tarif üzerine okula geldi, temsili izledi. Temsiller aynı okulda sürdü. Sonra başka birkaç okula gidildi. O günlerde Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliğini yapan Muhsin Ertuğrul Hocamız, okuldan iki sokak aşağıda oturmaktaydı. Ayrıntısını hatırlamıyorum ama haberi olmuş. Mart ayı olmalı, Fatih Şehir Tiyatrosu çocuk oyunları için bizi davet etti. Dekor ve kostümlerin depolardan toparlanması için sanatçılar görevlendirildi. Sezon tamamlanıncaya kadar hafta sonları Bizans su kemeri dibindeki tiyatroda Mutluluklar Ülkesi, temsiller verdi. Muhsin Hoca ilk başladığımız günlerin birinde gelip oyunu izledi, küçük notlar hâlinde uyarı ve eleştirilerini iletti ve 1974-75 sezonunda Üsküdar Musahipzade Celal Tiyatrosu’nun çocuk oyunları temsillerini AÇOK’a emanet etti. Mor Gezegen oyunu için 30 kişilik büyüklü küçüklü oyuncu grubu oluşturulmuş, dekor-kostüm ve teknik araç gereç Şehir Tiyatrosu tarafından sağlanmıştı. Uzay gemisinde geçen oyunda kullanılan film gösterimi sahneleri için bir sinema makinesi kiralandı, 16 mm film kurgulandı. Yönetmenliğini üstlendiğim Mor Gezegen temsilleri cumartesi ve pazar sabahları sezon sonuna kadar sürdü. (…)
devamı için ABONE OL