ÇAĞDAŞ DOĞAÇLAMA
Ceren Olpak
Selda Ergün’ün Çağdaş Doğaçlama çalışması, Türkiye tiyatro yazınında doğaçlamayı yalnızca sahne üzerinde ortaya çıkan bir oyunculuk becerisi olarak değil; tarihsel arka planı, yöntemleri ve sahneleme biçimleriyle birlikte ele alan öncü metinlerden biridir. Kitap, doğaçlamayı “kendiliğindenlik” gibi içi boşaltılmış açıklamalara yaslanarak değil, tiyatro bilgisinin nasıl üretildiğini, nasıl çalışıldığını ve nasıl aktarıldığını gösteren somut süreçler üzerinden düşünür. Bu yönüyle çalışma, doğaçlamaya ilişkin yaygın kabulleri değil, bu kabullerin ardındaki bilgi tembelliğini de açığa çıkarır.
Selda Ergün, yüksek lisans eğitimini Londra Goldsmiths College’da -yaratıcı sanatlar ve performans çalışmaları alanında uluslararası saygınlığa sahip bir kurumda- tamamlamış; tiyatro kuramı ve pratiği üzerine akademik üretim ve pedagojik çalışma yürütmüş, doktora derecesine sahip bir isimdir. Bu kitabın taşıdığı kuramsal ve yöntemsel nitelik, rastlantısal bir kişisel ilgi alanından değil, uluslararası bir akademik birikimden beslenir.
Üç bölüme ayrılan kitap, ilk olarak 1960 sonrası tiyatro anlayışlarını belirleyen Jerzy Grotowski, Joseph Chaikin, Viola Spolin, Eugenio Barba ve Peter Brook’un yaklaşımlarını ele alır. Bu bölümde doğaçlama, bireysel yaratıcılık söylemleriyle yüceltilen bir yetenek değil; beden, disiplin ve süreklilik gerektiren çalışılabilir bir emek alanı olarak konumlandırılır. Doğaçlama böylece yalnızca sahnede uygulanan değil, öğretilebilen, aktarılabilen ve kuramsal olarak temellendirilebilen bir yöntem hâline gelir. (…)
devamı için ABONE OL