90 YAŞINDAKİ KURUMSAL ÇOCUK TİYATROMUZUN TARİHİNE KISA YOLCULUK
Hilmi Zafer Şahin
Tarih 1 Ekim 1935… 1914’den o güne, yirmi yılı aşan birikimiyle kent yaşamında yer edinen İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları, her zaman olduğu gibi zamanında perdelerini açtı. Ancak birkaç gün sonra, daha öncekilerden farklı olarak 1935-1936 sezonuna yeni bir tiyatro türü ve seyirci kitlesine “merhaba” demeyi amaçlamakta. Kurumun oyuncuları başta olmak üzere tüm çalışanların ilk kez deneyimleyeceği bu yeni tür, salonu dolduran izleyiciler için de ilk olma özelliği taşımakta. Muhsin Ertuğrul, 1963 yılında Türk Tiyatrosu dergisinin 352. sayısına ek olan “Üsküdar-Fatih-Beyoğlu çocuk bölümleri” broşüründe çıkan yazısında, “ilk Çocuk Tiyatrosu’nu 1935 yılının 3 Ekim Cumartesi günü” başlattığını belirtmekte. Ancak 3 Ekim 1935, cumartesi gününe değil, perşembe gününe denk gelmekte. Büyük olasılıkla ilk oyunun seyirciyle buluştuğu gerçek tarih, 5 Ekim 1935 olmalı. İşte 5 Ekim 1935 Cumartesi, Şehir Tiyatroları’nda 90 yıldır kesintisiz sürdürülen Çocuk Tiyatrosu’nun seyirciyle buluştuğu ilk gün.
O sezon başında seyirciyle buluşan kurumsal Çocuk Tiyatrosu çabası, çocuk-tiyatro ilişkisi ve önemi bağlamında ülkemizde 19. yüzyılın ortalarından beri dillendirilen konunun yaşama geçmesiydi. Özellikle 1839 Tanzimat Fermanı sonrası, çağın ve ülkenin gerekleri üzerinden çoğu kez zorunluluklarla şekillenen gelişmeler, tiyatro dünyamızı da etkiledi, geleneksel tiyatromuzu da içine alarak yeni türlere ve anlatım biçimlerine kapı aralandı. Aydınlanma hareketi, 1789 Fransız Devrimi, dünyadaki yeniliklere açık olma, uluslaşma üzerinde şekillenen ve “batılılaşma” olarak tanımlanan dönüşümler, çocuğa bakışı da değiştirdi. Yeni düşüncelerin, değerlerin geleceği kurmadaki bakış açısı, çocuk olgusuna yaklaşımı etkiledi. Sanatın ve tiyatronun çocuğun eğitimindeki işlevi üzerine yazılanların yanı sıra çeşitli uygulamalar hayata geçti. Batıdaki gelişmelere yakın duran bazı ilköğretim kurumlarında çocuğun tiyatronun anlatım olanaklarıyla eğitilmesi konusunda çalışmalar yapıldığı bilinmekte. (…)
devamı için ABONE OL